Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Αναγνώστες

Κυριακή, 3 Ιανουαρίου 2010

Επιθεώρηση Τέχνης: ένα μικρό αφιέρωμα

Πρόκειται για την κυριότερη εκδοτική προσπάθεια των ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών του τόπου μας να συγκρατήσουν την μετεμφυλιακή λαίλαπα της δεξιάς με όπλο τα άρθρα τους μέσα σε μια δύσκολη εποχή για προοδευτισμό. Τα ιστορικά στοιχεία είναι γνωστά, μπορείτε εξάλλου να τα διαβάσετε και στο link που έβαλα παρακάτω για τους πρωτεργάτες της προσπάθειας αυτής στην οποία συμμετείχε σχεδόν όλη η τότε διανόηση (η οποία δεν είναι τυχαίο ότι ανήκε στην αριστερά τότε) όση φυσικά απέμεινε ζωντανή μετά από τον εμφύλιο και δεν ήταν είτε εξόριστη , είτε φυλακισμένη, είτε διωγμένη κάπου σε κάποιες λαϊκές δημοκρατίες ή αλλού.

Η διαμάχες που ξέσπασαν μέσω του περιοδικού δεν αναιρούν κατά τη γνώμη μου την αξία του σαν ένα φάρο ελπίδας και ζωντάνιας σε μαύρες εποχές για τη χώρα που ζούμε αν και αμφισβητήται από πολλούς ο χαρακτήρας υπεράσπισης ή και κλεφτοπόλεμου σε σχέση με το σοσιαλιστικό ρεαλισμό που κλήθηκε αρχικά να υπερασπίσει. Πρέπει κάποια στιγμή να γίνει κατανοητό ότι απλά επρόκειτο για αντανάκλαση των τότε συνθηκών σκέψης της αριστεράς στον χώρο της διανόησης όπου η ανάγκη μιας πειθαρχίας με σκοπό τη σωστή (ή και λανθασμένη για μερικούς ) καθοδήγηση προκειμένου να μείνει άσβεστη η φλόγα της αντίστασης και του πνεύματος που άφησε πίσω του ο ΕΛΑΣ και ο ΔΣΕ δεν ήταν κατανοητή είτε λόγω διαφορετικής εκτίμησης των συνθηκών, είτε λόγω της απόστασης από τον κεντρικό πυρήνα που τότε θεωρούνταν το ΚΚΕ, είτε λόγω της διάθεσης για απρόσκοπτη ελευθερία έκφρασης, κάτι που απαντάται σε όλους τους καλλιτέχνες ανεξαρτήτως χρονικής περιόδου.
Κατάλοιπο αυτής της περιόδου είναι και η συστράτευση με το ΠΑΣΟΚ μεγάλου κομματιού ανθρώπων που έμπαιναν ή είχαν κάνει ήδη ένα μικρό κύκλο στο χώρο της τέχνης αλλά και της δημοσιογραφίας λίγο πριν την μεταπολίτευση και μετά, και προχωρούσαν παραπέρα με κορύφωση της δράσης τους στις δεκαετίες του 80' και του 90' οπότε και καταξιώθηκαν (ονόματα δε χρειάζεται να πούμε, αντιλαμβάνεστε περί ποιών ομιλώ). Πότε η πολιτική κατάσταση, πότε το κατά που πάει το καράβι τράβαγε και κόσμο της τέχνης-της προοδευτικής αλίμονο!- ελπίζοντας σε αναγνώριση ή σε δικαίωση ή σε ένα ξεροκόμματο απ' το πιάτο της εξουσίας.




Τι γίνεται με το περιοδικό σήμερα; Στοιβαγμένο σε παλαιοπωλεία, αποτελεί φετίχ για τους 35 και άνω (με έμφαση σε ηλικίες άνω των 50). Όχι ότι δε βρίσκεται εύκολα αλλά έχουν συμπληρωθεί 42 χρόνια από τότε που έκλεισε και αυτό αποτελεί μια καλή δικαιολογία για να τιμάται από 12 έως 25 ευρώ και βάλε το τεύχος ανάλογα με το ενδιαφέρον που παρουσιάζει.
Στην αγορά παρουσιάζεται σε 4 τύπους:
α)σαν απλό περιοδικό, στη μορφή που εκδόθηκε
β)με σκισμένο το εξώφυλλο, είτε λόγω του ότι κάποιος ιδιοκτήτης του το χρησιμοποίησε αλλιώς, πχ κορνιζάροντάς το (εκτός από τα πρώτα τεύχη τα υπόλοιπα είχαν κάποιο έργο κάποιου εικαστικού της εποχής), είτε γιατί τα είχε βιβλιοδετημένα βγάζοντας το εξώφυλλο, είτε γιατί οι καιροί ήταν δύσκολοι και ως γνωστόν τότε αν ήσουν αριστερός αγόραζες μια άλλη εφημερίδα για να κρύψεις αυτήν που διάβαζες...
γ) δεμένο ανά κάθε 10 τεύχη από τους ίδιους τους εκδότες με θεματικό ευρετήριο σε ξεχωριστό χαρτί και ταξινομημένα σε περιόδους (βλέπε τη φωτογραφία κάτω δεξιά)
δ) με ιδιωτικό δέσιμο, με τον κλασσικό τρόπο ταξινόμησης ανά έτη.
Φυσικά οι δεμένοι τόμοι της επίσημης βιβλιοδεσία τιμολογούνται πιο ακριβά καθώς υπάρχουν λίγα αντίτυπα αν και το αγοραστικό κοινό προτιμά τα μεμονομένα τεύχη με εξώφυλλο.
Η τιμή μιας πλήρους σειράς έχει φτάσει και 3000 ευρώ σε πλειστηριασμούς αλλά και σε παλαιοβιβλιοπωλεία. Σπανίως δε, την πετυχαίνει κανείς ολόκληρη. Τα πιο καλά και "σπάνια " κομμάτια της είναι φυσικά τα αφιερώματα, κυρίως στον Βάρναλη, τον Καβάφη, τον Γληνό, τον Μπρεχτ. Τα τεύχη δεν είναι 146 καθώς πολλά είναι διπλά και τριπλά. Κάποτε στο διαδίκτυο υπήρχε ο πλήρης τους κατάλογος, μια πολύ καλή δουλεία μιας ερευνήτριας που δε θυμάμαι. Υπόσχομαι να τον βρω και να τον εντάξω στο άρθρο αλλά οποιοσδήποτε τον έχει ήδη ας κάνει τον κόπο να τον στείλει.
Σπανιότερο για κάποιους θεωρείται στη διπλανή φωτογραφία το αριστερό από τα δυο τεύχη που απεικονίζονται. Πρόκειται για το 63-64 και θεωρείται τεύχος-κλειδί για όσους θέλουν να συμπληρώσουν τη σειρά κομμάτι-κομμάτι. Το διπλανό του αναγράφει και αυτό στο εξώφυλλο ότι είναι το 63-64 λόγω τυπογραφικού λάθους. Απλά πρόκειται για το 65-66.
Θρύλος αποτελεί το τεύχος 147, το τελευταίο που έφτασε στο τυπογραφείο αλλά ποτέ δεν εκδόθηκε καθώς το κατέστρεψε η ασφάλεια.
Από συζητήσεις έχω ακούσει ότι με γράμμα του στη μεταπολίτευση αν δε κάνω λάθος, ο εκδότης προειδοποιούσε οποιονδήποτε το είχε στην κατοχή του ότι η συντακτική επιτροπή δεν το αναγνωρίζει σαν έργο της αλλά ως προερχόμενο από ασφαλίτικη πηγή. Πρόκειται για κάτι που δεν έχω επιβεβαιώσει καθώς όπως αναφέρεται σε άρθρα στο διαδίκτυο, η ασφάλεια το κατέστρεψε πριν φτάσει στη διαδικασία εκτύπωσης. Επίσης προσωπικά ποτέ δεν έχω δει το τεύχος 147 με τα μάτια μου αν και ανακατεύομαι με βιβλία περίπου 10 χρόνια.

Επ' ευκαιρία παραθέτω και ένα ιστορικό γεγονός στο χώρο του αριστερού βιβλίου και την μετεμφυλιακή και χουντική ασφάλεια. Τα χρόνια εκείνα όπως ίσως θα γνωρίζετε, όταν η ασφάλεια συλάμβανε κάποιον πρόβαινε και σε κατάσχεση της βιβλιοθήκης του για να τη χρησιμοποιήσει ως αποδεικτικό στοιχείο.Τα περισσότερα από εκείνα τα βιβλία η ασφάλεια τα πούλαγε έναντι εξευτελιστικής τιμής σε γνωστό παλαιοβιβλιοπώλη στο Μοναστηράκι του οποίου τα παιδιά συνέχισαν το επάγγελμα. Ο γιος του μάλιστα πριν από κάποια χρόνια, μου έδειξε μια 12τομη "Ιστορία της Ελλάδος" του Γιάννη Κορδάτου όπου ο ένας τόμος ήταν φαγωμένος εσωτερικά για να γίνει κρυψώνα για περίστροφο...
Στον κατάλογο μπορείτε να βρείτε τα περισσότερα τεύχη στην καρτέλα ΤΕΧΝΕΣ.

Κλείνοντας να προσθέσω κάποιες ακόμα μικρές ιστορικές λεπτομέρειες.Το περιοδικό, με το λογότυπο της δικιάς του έκδοσης, έβγαλε κάποια βιβλία των οποίων τους τίτλους δε θυμάμαι - έχω δει μόνο ένα από αυτά κάποτε σε μια βιβλιοθήκη.
Επίσης επανεκδοθέντα είναι γνωστά σε μένα δύο τεύχη. Μια ειδική έκδοση με αρίθμηση 1-146 και ημερομηνία 1995 που πρέπει να περιέχει μια ανθολογία άρθρων, ποιημάτων και πεζών από κάποια τεύχη (περιλαμβάνεται ένα άρθρο του Μανώλη Αναγνωστάκη με τίτλο "Προβλήματα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού" που βρίσκεται στο 29ο τεύχος). Και μια ανατύπωση από την εφημερίδα ΑΥΓΗ του τεύχους 133-134 που διανεμήθηκε μαζί με το κυριακάτικο φύλλο της ΑΥΓΗΣ της 19ης Οκτωβρίου του 2003.

Δυστυχώς ελάχιστοι νέοι αριστεροί γνωρίζουν την ύπαρξή του και τη σημασία του για την κοινωνικοπολιτική και πολιτιστική κατάσταση της χώρας εκείνη την εποχή αλλά κυρίως για τις θεωρητικές και κριτικές παρεμβάσεις του που και σήμερα σε μεγάλο βαθμό παραμένουν επίκαιρες. Είναι και η απαγορευτική τιμή στη μέση...Επίσης δεν υπάρχουν παρά ελάχιστα αναδημοσιευμένα άρθρα από το περιοδικό κυρίως σε έντυπα ΜΜΕ και σχεδόν καθόλου στο διαδίκτυο (βρήκα μόνο μια πολύ καλή ανθολογία ποιημάτων που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό στη διεύθυνση http://www.sarantakos.com/et.html ), κάτι που θα διευκόλυνε την επαφή με τους νεώτερους. Τέλος ένα αρκετά καλό άρθρο ως αναφορά στην ιστορική αναδρομή του περιοδικού αποτελεί αυτό του κου Αλέξη Βάκη, αναδημοσιευμένο από το περιοδικό "Δίφωνο" στη διεύθυνση http://mousikaproastia.blogspot.com/2009/12/blog-post_19.html .

υγ: να με συγχωρέσετε για τις φωτογραφίες καθώς τραβήχτηκαν βράδυ και ήμουν και κουρασμένος....

2 σχόλια :

  1. Ποσο μπορω να πουλησω σημερα τα τευχη με το αφιερωμα στον Μπρεχτ, Γλυνο, Καβαφη, Σοβιετικη Λογοτεχνια, και το λαθος τευχος 63-64 ?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πλέων οι τιμές έχουν πέσει κάτω των 12 ευρώ: συστήνω να τα βάλετε σε μια αγγελία με τιμή γύρω στα 8-10 ευρώ ή να δοκιμάσετε κάποιες ιστοσελίδες τύπου ricardo, ebay κτλ με την ίδια τιμή

      Διαγραφή